CLS nedir? Kümülatif Düzen Kayması Hataları ve Çözümler

Cumulative Layout Shift (CLS), bir web sayfasındaki öğelerin beklenmedik şekilde yer değiştirmesini ölçen Core Web Vitals metriklerinden biridir. Sayfa yüklenirken görsellerin kayması, butonların yer değiştirmesi, metin bloklarının aşağı yukarı zıplaması gibi durumlar CLS’nin kötü olduğunu gösterir. Bu sorunlar yalnızca kullanıcı deneyimini bozmakla kalmaz, aynı zamanda kullanıcıların yanlış butona tıklamasına, formları doldururken hata yapmasına ve sayfadan hızlıca çıkmasına neden olur.

CLS özellikle mobil deneyimde kritik bir rol oynar. Zayıf internet bağlantısı, büyük görseller veya geç yüklenen reklam alanları mobil kullanıcıların sayfada kontrol kaybı yaşamasına yol açabilir. Google, CLS değerini sıralama sinyallerinden biri olarak kabul ettiği için bu sorunu çözmek sadece UX açısından değil SEO açısından da zorunludur.

CLS Neden Bu Kadar Önemlidir?

Sayfa hızının yalnızca “ne kadar hızlı açıldığı” ile değerlendirilmesi artık yeterli değil. Google, gerçek kullanıcı deneyimini ölçen metriklere önem veriyor. CLS bu metriklerden biri ve doğrudan görsel kararlılığı (visual stability) değerlendirmesi yapıyor.

Kötü CLS’nin olumsuz etkileri şunlardır:

• Kullanıcıların yanlış tıklama yapması
• Hatalı sipariş ya da form işleme sorunları
• Kötü marka algısı
• Artan hemen çıkma oranı
• SEO performansında düşüş

Bu nedenle CLS iyileştirmeleri, profesyonel bir web sitesi yönetiminin temel taşlarından biridir.

CLS Değerleri Nasıl Değerlendirilir?

Google’ın önerdiği CLS eşik değerleri şöyle:

• 0.1 ve altı → İyi (Ideal)
• 0.1 – 0.25 → İyileştirilebilir
• 0.25 ve üzeri → Zayıf

Sayfanız bu eşiklerin üzerindeyse, özellikle kritik bileşenlerin geç yüklenmesi veya boyut belirtilmeyen görsel alanlar CLS sorununa işaret eder.

CLS Hatalarının En Yaygın Nedenleri

CLS sorunları genellikle tahmin edilen birkaç temel hatadan kaynaklanır. Sorunun kaynağını doğru analiz etmek çözüm sürecini hızlandırır.

1. Boyutları Belirtilmemiş Görseller ve Videolar

Görsellerin yüklenirken sayfa içindeki alanını değiştirmesi CLS’nin en yaygın nedenidir. Eğer görsele genişlik ve yükseklik atanmazsa tarayıcı yer açamaz ve sayfa kayar.

2. Dinamik Reklam ve Embed Alanları

Reklam ağlarından gelen banner’lar boyutlarını sonradan belirlediği için alan kaymalarına neden olur.

3. Yavaş Yüklenen Web Fontları

FOIT (Flash of Invisible Text) veya FOUT (Flash of Unstyled Text) durumları, metin yapısının yükleme sırasında kaymasına sebep olabilir.

4. Geç Render Olan Elementler (Lazy Load Sorunları)

Görseller doğru şekilde lazy load edilmezse sayfanın üst kısmında ani kaymalar oluşabilir.

5. Çerez uyarıları, pop-up’lar ve banner’lar

Sayfanın ilk yüklenme anında sonradan çıkan bileşenler de CLS değerini olumsuz etkiler.

CLS Sorunları Nasıl Tespit Edilir?

CLS hatalarını analiz etmek için şu araçlar kullanılabilir:

• Google PageSpeed Insights
• Search Console → Core Web Vitals raporu
• Chrome DevTools → Performance sekmesi
• Lighthouse raporu

Bu araçlar, hangi elementlerin kaymaya yol açtığını ve sayfanın hangi saniyesinde sorun yaşandığını net şekilde gösterir.

CLS Değerini İyileştirmek İçin Etkili Çözümler

1. Tüm Görsel ve Video Öğelerine Boyut Belirtin

Her img etiketine width ve height eklemek sayfanın stabil yüklenmesini sağlar.
Aynı şekilde CSS aspect-ratio kullanımı da modern bir çözümdür.

2. Reklam ve Embedded İçerikler İçin Alan Rezervasyonu Yapın

Google AdSense gibi sistemlerde reklam alanının boyutu değişebildiği için kayma yaşanır.

Bunu önlemek için:

• Sabit bir yükseklik belirleyin
• Reklam yüklenmeden önce placeholder gösterin
• CSS ile minimum yükseklik tanımlayın

3. Web Fontlarını Optimize Edin

Font yükleme stratejisinin doğru yapılması CLS için kritik önemdedir.

Aşağıdaki yöntemler kullanılabilir:

• font-display: swap
• Preload ile fontları erken yükleme
• Daha hafif ve modern font formatları kullanma (WOFF2 gibi)

4. Lazy Load’u Doğru Uygulayın

Lazy load bazı durumlarda sayfa yapısını bozabilir.
Çözüm için:

• Görsellerin üst kısımda olanları lazy load dışına alın
• Aspect-ratio kullanarak boş alan bırakın
• CSS ile minimum boyut tanımlayın

5. Pop-up ve Banner Kullanımını Optimize Edin

Sayfa açıldıktan sonra bir anda tepeye veya alta eklenen bildirim çubukları CLS’e büyük zarar verir.

Bunları iyileştirmek için:

• Animasyonlu giriş yerine sabit bir yerleşim kullanın
• Sayfa yüklenmeden önce rezerv alan bırakın
• Cookie uyarılarını overlay şeklinde kullanın (push layout yerine)

6. Dinamik İçerikleri Ölçümlendirin

Ürün yorumları, “daha fazla göster” butonları veya geç yüklenen içerikler sayfayı itebilir.
Bu nedenle:

• İçerik bloklarına minimum yükseklik verin
• CSS transition’ları kontrollü kullanın
• SPA yapıdaysanız framework optimize tekniklerini uygulayın

CLS ve INP Arasındaki İlişki

Core Web Vitals’ın güncellenmesiyle birçok metrik arasında daha yakın bir ilişki kurulmaya başlandı.
CLS görsel kararlılığı ölçerken, INP kullanıcı etkileşimlerine yanıt verme süresini değerlendirir. Ancak kötü CLS, dolaylı olarak INP skoruna da zarar verebilir çünkü kaymalar kullanıcı tıklamalarının yanlış algılanmasına yol açabilir.

Dolayısıyla CLS optimizasyonu yalnızca tek bir metriği değil genel performans algısını iyileştirir.

CLS İyileştirmeleri Hem SEO’ya Hem Kullanıcıya Kazandırır

CLS sadece “kaymalar” ile ilgili ufak bir sorun gibi görünse de, kullanıcı deneyiminin en kritik parçalarından biridir.
Doğru optimize edilmediğinde kullanıcı hatalarına, memnuniyetsizliğe ve SEO performansında düşüşe yol açabilir.

Ancak görsel boyutlandırma, reklam alanı optimizasyonu, font düzenlemeleri ve lazy load stratejilerinin iyileştirilmesiyle CLS değeri kısa sürede ideal seviyelere çekilebilir.
Daha stabil, daha profesyonel ve daha hızlı hissedilen bir web sitesi, dönüşümlere olumlu yansır ve markanızın dijital itibarını güçlendirir.